Olga Zazwyczaj wracam z wyjazdów z nogami, które mają mi coś do zarzucenia. Dużo chodzenia, napięty plan i jeszcze jedno miejsce po drodze, bo przecież szkoda odpuścić. W Brześciu było inaczej. Był czas na kawę, zaglądanie na bazary i przyglądanie się rzeczom, obok których przy szybszym tempie pewnie bym przeszła. A pomiędzy tym wszystkim znalazły się twierdza, podziemia fortu i latarnik, który wieczorem zapalał uliczne lampy. Poniżej zebrałam atrakcje Brześcia, które zapamiętałam z tej podróży.
Table of Contents
Co zobaczyć w Brześciu? Atrakcje poza samą twierdzą
Najbardziej znana jest Twierdza Brzeska, ale na niej lista się nie kończy. W centrum są ulica Sowiecka, kawiarnie i rzeźby, kawałek dalej muzea, park oraz tereny nad Muchawcem. Mnie spodobało się właśnie to połączenie: trochę historii, trochę codziennego życia miasta i żadnej potrzeby, żeby przez cały dzień gdzieś pędzić.
Centrum Brześcia i ulica Sowiecka
Zwiedzanie centrum można zacząć od ulicy Sowieckiej, nazywanej też Sawieckają. To główny deptak Brześcia, z kamienicami, kawiarniami i uliczkami odchodzącymi na boki. Po drodze uwagę przyciągają rzeźby oraz przedmioty obłożone sztuczną trawą. Niby zwykły fragment miasta, a co chwilę trafia się coś, przy czym chce się zatrzymać.
Kawiarnie były dobrym pretekstem, żeby zrobić przerwę. Zwłaszcza w pochmurny, jesienny dzień, kiedy po chodzeniu po mieście zwyczajnie chce się usiąść w cieple. Kawa, miejsce przy oknie i obserwowanie ludzi — czasem naprawdę nie potrzebuję więcej.
Latarnik w Brześciu – zapalanie lamp o zmierzchu
Latarnik to jedna z tych atrakcji Brześcia, które pamięta się dłużej niż kolejne muzealne gabloty. Podczas mojego wyjazdu o zmierzchu pojawiał się na ulicy Sowieckiej i ręcznie zapalał lampy. Można było po prostu stanąć obok i popatrzeć, jak wykonuje swoją pracę.
Przy skrzyżowaniu ulic Sowieckiej i Maszerowa znajduje się zegar wskazujący porę zapalania latarni. Godzina zależy od zachodu słońca, więc nie ma sensu przywiązywać się do jednej podanej w internecie. Najlepiej sprawdzić wskazanie na miejscu.
Ulica Gogola – aleja latarni i historii
Ulica Gogola jest znana jako Aleja Latarni. Lampy mają tu formę rzeźb: jedne nawiązują do literatury, inne do dawnych zawodów. Zamiast kolejnych identycznych słupów są statki, postacie i drobne scenki. Warto przyjrzeć się im z bliska, bo sporo dzieje się w szczegółach. W centrum, przy skrzyżowaniu ulic Gogola i Sowieckiej, stoi też pomnik Tysiąclecia Brześcia z figurą anioła.
Muzea w Brześciu – historia i kolejnictwo
Wśród muzeów w Brześciu są placówki poświęcone historii miasta i regionu, kolejnictwu oraz Twierdzy Brzeskiej. Jeśli masz ochotę na coś innego niż wojskowe ekspozycje, zwróć uwagę na Muzeum Kolejnictwa. Zabytkowe lokomotywy i wagony to zupełnie inny kawałek historii niż pomniki i fortyfikacje.
Fort V
Fort V należy do zewnętrznego pierścienia umocnień Twierdzy Brzeskiej. Powstał pod koniec XIX wieku, poza ścisłym centrum miasta. To osobny punkt zwiedzania — nie należy go mylić z głównym kompleksem twierdzy.
Podczas mojej wizyty można było obejrzeć artylerię na zewnątrz oraz ekspozycję wewnątrz fortu. Są tu ceglane korytarze, pomieszczenia i sporo wojskowej historii. Jeśli interesują Cię podobne miejsca, zajrzyj też do mojego wpisu o IX Forcie w Kownie.
Twierdza Brzeska
Twierdza Brzeska powstała w XIX wieku u zbiegu Bugu i Muchawca, na terenie dawnego miasta. Jej historia nie zaczyna się jednak i nie kończy na sowieckiej obronie z czerwca 1941 roku. W okresie międzywojennym służyła Wojsku Polskiemu, a we wrześniu 1939 roku polscy żołnierze bronili jej przed Niemcami.
Na terenie kompleksu są muzea, pozostałości zabudowań obronnych, sobór św. Mikołaja i monumentalne pomniki. Już samo wejście w kształcie gwiazdy daje pojęcie o skali miejsca. Na twierdzę warto przeznaczyć więcej czasu niż na krótki przystanek pod głównym pomnikiem, szczególnie jeśli chcesz zajrzeć do muzeów.
Polskie ślady
Brześć w okresie międzywojennym należał do Polski i ślady tej historii nadal można dostrzec w mieście. Warto patrzeć na napisy, tablice i detale budynków. Takie drobiazgi mówią o przeszłości miejsca czasem więcej niż długa lista dat w przewodniku.
Street art i miejskie rzeźby
Na sztukę uliczną zwracam uwagę właściwie wszędzie. W Brześciu też: na murale, niewielkie rzeźby i przedmioty, które ktoś potraktował z humorem. Część znajduje się w okolicach centrum, więc nie trzeba układać pod nie osobnej trasy. Wystarczy od czasu do czasu spojrzeć poza główny deptak.
Dworzec kolejowy
Pierwszy dworzec w Brześciu otwarto w 1886 roku, ale jego dzisiejszy wygląd jest wynikiem późniejszych zniszczeń i przebudów. Budynek ucierpiał podczas obu wojen światowych, a po drugiej otrzymał monumentalną formę charakterystyczną dla architektury stalinowskiej. Nawet jeśli nie przyjeżdżasz pociągiem, warto zwrócić na niego uwagę.
Park Kultury i Rekreacji 1 Maja
Park 1 Maja to duży teren zielony z alejkami, stawami i rzeźbami. Podczas mojego pobytu były tu też atrakcje dla dzieci. Po muzeach i wojskowych pomnikach taka zmiana otoczenia dobrze robi. Można usiąść, przejść się kawałek albo po prostu dać nogom odpocząć.
Architektura sakralna
W centrum uwagę przyciąga cerkiew św. Mikołaja Cudotwórcy, zbudowana na początku XX wieku. To inna świątynia niż sobór św. Mikołaja na terenie twierdzy — podobne nazwy łatwo pomylić przy planowaniu zwiedzania.
Jest też katolicki kościół Podwyższenia Krzyża Świętego z XIX wieku. Po drugiej wojnie światowej urządzono w nim muzeum krajoznawcze. To kolejny budynek, którego historia pokazuje, jak często zmieniały się tu władze i przeznaczenie miejskich przestrzeni.
Po drugiej stronie ulicy stoi pomnik Lenina. Zestawienie go z kościołem po sąsiedzku jest dość wymowne. W Brześciu takie obrazy pojawiają się często: obok siebie są ślady różnych epok, bez eleganckiego rozdzielenia ich na osobne rozdziały.
Bazary
Rynek Centralny i bazar przy CUM-ie przypomniały mi sobotnie wyjścia z rodzicami na targ. Stoiska z jedzeniem, tekstyliami i rzeczami do domu, sprzedawcy zajęci swoimi sprawami, zwykłe zakupy. Lubię takie miejsca, bo pokazują miasto od codziennej strony. Jeśli interesują Cię lokalne produkty i pamiątki, zajrzyj do wpisu co można przywieźć z Białorusi. Przed zakupem sprawdź jednak aktualne przepisy przewozowe — obecność produktu na straganie nie oznacza, że wolno wwieźć go do Polski.
Przystań nad Muchawcem
Z okolic bazaru można przejść nad Muchawiec. Przy przystani jest więcej zieleni i przestrzeni niż w centrum, a nad wodą można chwilę odpocząć. Podczas mojego pobytu były stąd organizowane rejsy. Ich aktualną dostępność i ceny trzeba sprawdzić na miejscu.
Ogród zimowy w Brześciu
Ogród zimowy należy do Państwowego Uniwersytetu im. Aleksandra Puszkina w Brześciu. To niewielka odmiana po zwiedzaniu ulic i muzeów, zwłaszcza gdy za oknem jest chłodno.
Rośliny podzielono na trzy strefy klimatyczne: tropikalną, subtropikalną i pustynną.
Są tu m.in. paprocie, storczyki, rośliny śródziemnomorskie, kaktusy i agawy. Nie jest to atrakcja na pół dnia, raczej dodatkowy punkt dla osób, które lubią takie zielone zakątki.
Godziny otwarcia i cenę biletu sprawdź bezpośrednio w ogrodzie lub na stronie uniwersytetu. Dawna cena z mojego wyjazdu nie jest aktualnym cennikiem.
Teatry w Brześciu
W Brześciu działają m.in. Teatr Dramatyczny i Teatr Lalek. Budynki można obejrzeć podczas zwiedzania, a jeśli masz ochotę na spektakl, warto zajrzeć do aktualnego repertuaru.
Z Teatrem Dramatycznym związany jest także festiwal „Biała Wieża”. Terminy wydarzeń i dostępność biletów wymagają osobnego sprawdzenia — nie zakładałabym, że podczas każdego pobytu uda się trafić na festiwal.
Z Brześcia zapamiętałam przede wszystkim spokojniejsze tempo, bazary, latarnika i dużo więcej historii, niż mogłoby się wydawać po samym centrum. Najbardziej znana twierdza jest ważnym punktem, ale dobrze zostawić też czas na resztę miasta.
Opis i zdjęcia pochodzą z mojej podróży w 2019 roku. Przed podjęciem decyzji o wyjeździe sprawdź aktualne informacje MSZ dotyczące Białorusi. MSZ odradza wszelkie podróże do tego kraju.
