leiden

Mam wra偶enie, ze Hag臋 znielubi艂am du偶o szybciej, ni偶 Warszaw臋. To miasto nie ma nic do zaoferowania (poza prac膮). Jest g艂o艣ne, brudne i pe艂ne imigrant贸w. Ze strony turystycznej te nie wygl膮da to najlepiej. Dlatego, jak tylko mog臋, szukam  miejsca na wyrwanie si臋 (bli偶ej, albo dalej). Tym razem pad艂o na Lejd臋 (Leiden).

Dlaczego Leiden?

leiden kana艂

Kila lat temu, zda艂am sobie spraw臋, ze jednak du偶e miasto nie jest dla mnie. 呕e nie lubi臋 ha艂asu. Kork贸w i t艂um贸w ludzi. Wol臋 spok贸j, ciasne uliczki i 艂adne widoki. Leiden ma to wszystko. A do tego ciekaw膮 histori臋.

Leiden 艣ladami Rembrandta.

Pisa艂am ju偶 kiedy艣 o Sztokholmie 艣ladami bohater贸w Trylogii Millenium. W og贸le lubi臋 pod膮偶a膰 czyim艣 艣ladami (znaczy, nie bezczelnie kopiowa膰, ale pozna膰 miasto z innej strony, ni偶 ta typowo turystyczna). Mimo, ze to Amsterdam jest najbardziej kojarzony z tym malarzem (b臋d膮cym synem m艂yna 偶a), to w艂a艣nie w Lejdzie Rembrandt stawia艂 pierwsze 鈥瀔reski鈥. Je偶eli lubicie sztuk臋, odwied藕cie koniecznie Young Rembrandt studio albo wybierzcie si臋 na spacer z przewodnikiem 艣ladami malarza.

Kana艂y

To chyba nci nowego. Wspominam o nich przy opisywani ka偶dego miasta w Niderlandach. Ale zupe艂nie inne s膮 kana艂y  wielkich miastach takich jak Haga czy Amsterdam, a zupe艂nie inne w malych, takich jak Delft czy Leiden w艂a艣nie.  Wyobra藕 sobie. 呕e pijesz popo艂udniow膮 kaw臋. Albo wieczornego drinka z takim widokiem, jak ten powy偶ej. Prawda, 偶e fajnie?

Dodatkowo, kana艂y s膮 alternatywn膮 tras膮 zwiedzania/ Ju偶 za kilkana艣cie euro mo偶na wynaj膮膰 miejsce na 艂odzi i zwiedza膰 miasto z poziomo wody.

Muzea

Leiden ma 13 fantastycznych muze贸w, wszystkie w odleg艂o艣ci spaceru od siebie. Szkielety dinozaur贸w, arcydzie艂a Rembrandta i Lievensa (Young Rembrandt Studio), marionetki Wajanga z Indonezji, egipska 艣wi膮tynia (Museum Volkenkunde ) historia medycyny, upuszczania krwi i protez piersi (CORPUS),  skarby z Japonii (Japanmuseum SieboldHuis), a tak偶e przepi臋kny ogr贸d botaniczny (Hortus Botanicus Leiden) oraz muzeum kolejnictwa (Stoomtrein Katwijk Leiden). Jest tego tyle, 偶e ka偶dy znajdzie co艣 dla siebie.

Architektura

Poza tradycyjnymi domkami z czerwonej ceg艂y, kt贸re znajduj膮 si臋 w prawie ka偶dym holenderskim mie艣cie, w Leuden znajdziecie co艣 specjalnego. Tak zwane 鈥楬ofjes鈥(czyli grupa budyk贸w zrzeszonych wok贸艂 wsp贸lnego dziedzi艅ca). zas艂uguj膮 na miano 鈥楬idden gem鈥 nie tylko dlatego, ze nie wida膰 ich na pierwszy rzut oka ale tak偶e dla tego, ze s膮 po prostu pi臋kne.

W centrum miasta Leiden znajduje si臋 36 budynk贸w tego typu . To idylliczne miejsca, w kt贸rych zgie艂k miasta jest odci臋ty i gdzie czas jakby stan膮艂 w miejscu. 鈥楬ofjes鈥, czyli po prostu przytu艂ki, w kt贸rych mieszkali starsi i ubodzy mieszka艅cy miasta,  by艂y prowadzone przez fundacje charytatywne.

Ciekawostka:

Nazwa pochodzi od holenderskiego s艂owa 鈥瀐of鈥, co dos艂ownie oznacza dziedziniec.

Wiatraki

W Leiden znajdziemy trzy wiatrakki. Molen De Valk to muzeum zlokalizowane w odleg艂osci 5 minut marszu od Leiden Centraal. M艂yn pochodz膮cy z 1743 r. jest jednym z najwy偶szych wiatrak贸w w Holandii i niegdy艣 by艂 domem dla dw贸ch rodzin odpowiedzialnych za jego eksploatacj臋.

Molen De Put, znajduj膮cy si臋 obok star贸wki, pono膰 by艂 kiedy艣 obs艂ugiwany przez ojca Rembrandta. Pierwsz膮 wersj臋 budynku pochodzi z z 1619, obecna replika pochodzi z 1987.Budynek jest obs艂ugiwany przez grup臋 wolontariuszy przeprowadzaj膮cych prace konserwacyjne i oprowadzaj膮cych turyst贸w po budynku.

De Heesterboom jest najdalej oddalony od centrum. Ten wci膮偶 dzia艂aj膮cy m艂yn zosta艂 wybudowany w rok 1806 (odrestaurowany w w latach 60. ubieg艂ego stulecia). Wizyta w De Heesterboom w wietrzny dzie艅 to imponuj膮cy widok wsp贸艂pracuj膮cych ze sob膮 pi艂, wci膮garek i przek艂adni.

Niefunkcjonalna twierdza

twierdza w leiden

Na najwy偶szym punkcie w mie艣cie znajduj膮 si臋 ruiny 艣redniowiecznej warowni. Ze wzgl臋du na historyczno-militrane zainteresowania, takie atrakcje to dla mnie 'must see’. Powiem, Wam, 偶e troch臋 sie zawiod艂am, bo g贸ra to zaledwie pag贸rek, a twierdza (kt贸ra ma broni膰 miasta przed najazdami obcych, swoje funkcjonowanie zako艅czy艂a, zanim na dobre si臋 rozwin臋艂a. WYbudowana w XI wieku warownia, ju偶 dwa stulecia p贸藕niej sta艂膮 si臋 bezu偶yteczna, ze wzgl臋du na fakt, 偶e ludzie zacz臋li si臋 osiedla膰 u podn贸偶a g贸ry. Od po艂owy XVII wieku obiekt s艂u偶y miastu (najpierw jako wie偶a wodna, p贸藕niej jako park i wie za widokowa, pozwalajaca ogl膮da膰 panoram臋 miasta).

leiden panorama
’Panorama’ Leiden z mur贸w obronnych

Ko艣cio艂y

Ko艣ci贸艂 艣w. Marka/Leiden

W Leiden znajdziemy kilkana艣cie ko艣cio艂贸w reprezentuj膮cych r贸偶ne religie (Katolicyzm, protestantyzm, islam oraz prawos艂awie).

Ca艂膮 list臋 wraz z lokalizacjami znajdziecie tutaj.

leiden kerk

Kiedy艣 pisa艂am o tym, 偶e ze wzgl臋du na odchodzenie Holendr贸w od wiary), niekt贸re ko艣cio艂y przekszta艂cane s膮 w 艣wieckie miejsca. W Leiden takim przyk艂adem jest Pool Cafe the Church, gdzie mo偶emy napi膰 si臋 piwa i pogra膰 w bilard.

Leiden – idealne miasto na jednodni贸wk臋

leiden

Leiden mi sie spodoba艂o. Nie pwoiem, ze urzek艂o mnie tak, jak Delft (do kt贸rego wracam zawsze, kiedy mam chwile czasu). Nie jest takie ciasne, i kompaktowe, ma wi臋cej przestrzeni i du偶o wi臋cej atrakcji (chocia偶by 13 muze贸w). Wi臋c je偶eli chcecie aktywnie sp臋dzi膰 czas, Leiden is the place to be!